Cardiorenale bescherming: gelaagde therapie als nieuwe norm
Het samenspel tussen hart, nier en metabolisme vraagt om gelaagde behandelstrategieën. De pijlers stapelen: SGLT2-remmers beschermen de nier ongeacht diabetesstatus, finerenon voegt cardiorenale winst toe, en semaglutide bewijst nierbescherming in de FLOW-trial. Steeds vaker worden deze klassen gecombineerd — met leefstijl als fundament van cardiorenale bescherming.
75 artikelen
GLP-1-agonisten kosten geen spiermassa tijdens intensieve hartrevalidatie
Retrospectief cohort van 468 patiënten in een gestructureerd Pritikin-revalidatieprogramma (UC San Diego, 2017-2024), waarvan 67 (mediaan 231 dagen) GLP-1-receptoragonisten gebruikten. Lichaamssamenst
KDIGO-overzicht: de nier centraal in het cardiovasculair-renaal-metabool (CKM) syndroom
Overzichtsartikel over de KDIGO-richtlijnen voor het in 2023 door de American Heart Association erkende cardiovasculair-renaal-metabool (CKM) syndroom — de innige verwevenheid van chronische nierziekt
SGLT2-remmers verminderen epicardiaal vetweefsel: meta-analyse van 11 studies
Systematische review en meta-analyse van 11 studies (284 patiënten) naar het effect van SGLT2-remmers op epicardiaal vetweefsel (EAT). Behandeling met SGLT2-remmers gaf een significante reductie van E
FINE-HEART: vrouwen met cardiovasculair-renaal-metabool syndroom worden systematisch onderbehandeld
In deze gepoolde analyse van FIDELIO-DKD, FIGARO-DKD en FINEARTS-HF (n=18.991) waren vrouwen ouder, hadden vaker stadium 4 CKM-syndroom en kregen minder vaak aspirine, statines, RAS-remmers, SGLT2-rem
Voedingskwaliteit en plantaardige voeding centraal voor cardiovasculaire gezondheid
Dit JACC-editorial benadrukt dat niet alleen macronutriënten maar vooral de algehele voedingskwaliteit en plantaardige voedingsmiddelen bepalend zijn voor hartgezondheid. Het stuk plaatst recente voed
Non-HDL/HDL-ratio als voorspeller van cardiovasculaire ziekte bij CKM-syndroom
De American Heart Association introduceerde het cardiovasculair-renaal-metabool (CKM) syndroom als nieuw concept. Deze prospectieve cohortstudie onderzocht de voorspellende waarde van de non-HDL/HDL-c
Darmmicrobioom bevordert atriumfibrilleren bij chronische nierziekte via NLRP3-inflammasoom
Chronische nierziekte verhoogt het risico op atriumfibrilleren, maar het onderliggende mechanisme is onvolledig begrepen. In een ratmodel toont deze studie aan dat dysbiose van het darmmicrobioom CKD-
KDIGO versnelt richtlijnontwikkeling voor nierziekten
KDIGO heeft 17 richtlijnen voor nierziekten gepubliceerd, maar het traditionele proces van volledige herziening duurt jaren. Gezien de versnelde ontwikkeling van nieuwe therapieën (SGLT2-remmers, fine
Metabool cardiovasculair risico: nieuwe mechanismen en therapiekansen
Dit EHJ-overzichtsartikel analyseert de moleculaire en cellulaire mechanismen waardoor metabole aandoeningen zoals obesitas, diabetes type 2 en dyslipidemie cardiovasculair risico verhogen. De auteurs
GLP-1-agonisten en SGLT2-remmers in de praktijk: bescherming van hart en nieren voorbij diabetes
De obesitas-epidemie heeft de impact van cardiometabole risicofactoren op hart- en nierziekten vergroot. GLP-1-receptoragonisten (GLP-1RA) en SGLT2-remmers (SGLT2i), oorspronkelijk ontwikkeld voor dia
Medicamenteuze therapie bij niet-obstructieve HCM: nieuwe perspectieven
Dit JACC-editorial bespreekt de therapeutische vooruitgang bij niet-obstructieve hypertrofische cardiomyopathie, een subgroep waarvoor tot nu toe weinig evidence-based behandelopties bestonden. De aut
GLP-1-agonisten én gezonde leefstijl: samen sterker tegen hart- en vaatziekten
Een prospectieve cohortstudie in The Lancet Diabetes & Endocrinology onderzocht de gecombineerde effecten van GLP-1-receptoragonisten en acht leefstijlgewoonten op cardiovasculaire uitkomsten bij type
Finerenon plus SGLT2-remmer: additief cardiorenal voordeel bij diabetische nierziekte
Een real-world studie in het American Journal of Cardiology vergeleek SGLT2-remmer monotherapie met de combinatie finerenon plus SGLT2-remmer bij patiënten met type 2-diabetes en chronische nierziekte
GLP-1-receptoragonisten en nieruitkomsten: focus op albuminurie
Dit review bespreekt de nierbeschermende effecten van GLP-1-receptoragonisten, met speciale aandacht voor het effect op albuminurie. In het tijdperk van gepersonaliseerde geneeskunde bieden deze midde
Timing van cardiovasculaire en renale voordelen van finerenon bij hartfalen en CKD met diabetes
Analyse in JACC over het tijdsverloop van de cardiovasculaire en niergerelateerde voordelen van finerenon bij patiënten met hartfalen en chronische nierziekte bij diabetes type 2.
Mechanismen van hypertensie tot hart- en hersenvaatziekten: een uitgebreid overzicht
Deze review vat de huidige kennis samen over hoe hypertensie — in wisselwerking met obesitas, metabool syndroom, slaapapneu en zwangerschap — leidt tot coronaire hartziekten en beroertes. De auteurs b
Weer een stap vooruit in de verlaging van ernstige hypertriglyceridemie
Dit redactioneel commentaar in het European Heart Journal bespreekt de nieuwste vorderingen bij de behandeling van ernstige hypertriglyceridemie. Nieuwe therapieën richten zich op alternatieve lipiden
GLP-1-agonisten versus DPP-4-remmers en SGLT2-remmers bij hartfalenrisico
In een target trial emulatie met Zweedse populatiedata werden GLP-1-receptoragonisten vergeleken met DPP-4-remmers en SGLT2-remmers voor het risico op ziekenhuisopname wegens hartfalen bij patiënten m
Renale denervatie verbetert leververvetting bij hypertensieve patiënten met metabool syndroom
Bij patiënten met ongecontroleerde hypertensie en cardiometabole comorbiditeiten verbeterde renale denervatie niet alleen de bloeddruk, maar ook non-invasieve markers van leververvetting (HSI en FLI).
Van internationale richtlijnen naar nationale implementatie bij cardio-renaal-metabole ziekten
Internationale richtlijnen voor diabetes type 2, obesitas, hart- en vaatziekten en CKD definiëren de standaard van zorg, maar nationale implementatie blijft inconsistent. Dit perspectiefartikel beschr
Kosteneffectiviteit van SGLT2-remmers en GLP-1-agonisten bij hoog cardiovasculair risico in Canada
Een Canadese simulatiestudie vergeleek SGLT2-remmers met GLP-1-receptoragonisten bij patiënten met diabetes type 2 en hoog cardiovasculair risico. SGLT2-remmers leverden meer kwaliteitsjaren op tegen
Cardiovasculair-renaal-metabool samenspel bij patiënten met atriumfibrilleren
Een uitgebreid overzicht van hoe cardiovasculaire, renale en metabole aandoeningen elkaar versterken bij patiënten met atriumfibrilleren. De auteurs benadrukken de noodzaak van een geïntegreerde behan
Telomeerherstel via gentherapie bij cardiorenaal syndroom type 4
Cardiorenaal syndroom type 4 is hartfalen veroorzaakt door chronische nierziekte. Cardiovasculaire mortaliteit is de belangrijkste doodsoorzaak bij gevorderd CKD. Dit onderzoek onderzocht telomeerhers
NGAL veroorzaakt cardiale remodeling bij ratten met chronische nierziekte
Patiënten met CKD hebben een hoog risico op cardiovasculaire complicaties. Eerdere studies toonden dat NGAL betrokken is bij aldosteron-geïnduceerde cardiale remodeling. Dit onderzoek onderzocht de ro
Nieuwe medicamenteuze therapieën bij primair aldosteronisme
De medicamenteuze behandeling van primair aldosteronisme steunt al decennia op mineralocorticoïdreceptorantagonisten. Dit overzicht bespreekt opkomende therapieën die de aldosteronproductie zelf aanpa
Risico op nier- en urotheelkanker bij SGLT2-remmers versus GLP-1-receptoragonisten
De cardiovasculaire en renale voordelen van SGLT2-remmers en GLP-1-receptoragonisten bij diabetes type 2 zijn aangetoond, maar vergelijkend bewijs over kankerrisico ontbreekt. Deze target trial emulat
SGLT2-remmers en cardiorenale uitkomsten bij diabetes type 2 met levercirrose
Diabetes type 2 en levercirrose komen vaak samen voor en vormen een hoogrisicogroep. Ondanks verhoogde risico's op nier- en cardiovasculaire complicaties ontbreekt bewijs over optimale antidiabetische
Therapeutische innovaties in de secundaire preventie van cardiovasculair risico
Dit overzicht bespreekt nieuwe lipidenverlagende therapieën (PCSK9-remmers, inclisiran, bempedoïnezuur), lipoproteïne(a) als nieuw doelwit (pelacarsen, olpasiran), geïndividualiseerde antitrombotica e
Sacubitril-valsartan bij secundaire mitralisinsufficiëntie en reverse remodeling
Hartfalen met verminderde ejectiefractie gaat vaak gepaard met secundaire mitralisinsufficiëntie. Deze 2D- en 3D-echocardiografische studie onderzocht het effect van sacubitril-valsartan op mitralisin
Medicatiebeheer van RAS-remmers en SGLT2-remmers bij chronische nierziekte
RAS-remmers en SGLT2-remmers zijn hoekstenen in de behandeling van CKD, maar worden vaak gestaakt, met verhoogd overlijdensrisico als gevolg. Dit artikel bespreekt strategieën voor 'drug stewardship'
Finerenon verbetert albuminurie via MR-TRPC-signalering bij diabetische nierziekte
Recente studies bevestigen de beschermende effecten van niet-steroïdale MR-antagonisten bij diabetische nierziekte. Dit onderzoek onthult dat finerenon de albuminurie verbetert via MR-TRPC-signalering
GLP-1-receptoragonisten en de volgende generatie incretinegebaseerde middelen
Dit Lancet-overzicht beschrijft hoe GLP-1-receptoragonisten, oorspronkelijk ontwikkeld voor diabetes type 2, een transformatief effect hebben op cardiovasculaire, renale en metabole uitkomsten. Naast
Effect van SGLT2-remmers op atriumfibrilleren bij diabetes met gedilateerde cardiomyopathie
Gedilateerde cardiomyopathie kenmerkt zich door linkerventrikeldilatatie en systolische disfunctie, met een hoog risico op AF. Deze cohortstudie onderzocht het effect van SGLT2-remmers op atriumfibril
Transcriptomische onderdrukking van immuun- en ECM-stabiliteit in skeletspier bij CKD
CKD heeft een wereldwijde prevalentie van circa 14% en sarcopenie is een veelvoorkomende complicatie. Deze studie onderzocht de moleculaire mechanismen via transcriptoomanalyse en vond onderdrukking v
Effect van finerenon op de nierfunctie bij diabetische nefropathie type 2
Deze retrospectieve cohortstudie onderzocht het toevoegen van finerenon aan ACE-remmer- of ARB-therapie bij patiënten met diabetische nefropathie. Finerenon vertraagde de achteruitgang van de nierfunc
Meta-organismaal tryptofaanmetabolisme als therapeutisch doelwit bij CKD-MBD
Ondanks belangrijke vooruitgang blijft CKD-MBD een grote therapeutische uitdaging. Dit overzicht bespreekt meta-organismaal tryptofaanmetabolisme — het samenspel tussen gastheer en darmmicrobioom — al
CV-effecten en verdraagbaarheid van GLP-1-agonisten: meta-analyse
Uitgebreide meta-analyse vatte alle cardiovasculaire effecten en de verdraagbaarheid van GLP-1-agonisten samen. De klasse biedt consistente CV-bescherming met voorspelbare GI-bijwerkingen als belangri
Ultrafiltratie bij cardiorenaal syndroom: systematische review
Systematische review evalueerde ultrafiltratie bij cardiorenaal syndroom. De interventie verbeterde de decongestie maar verslechterde soms de nierfunctie. De rol blijft beperkt tot diureticaresistente
Leeftijds- en sekseverschillen in effectiviteit van diabetesbehandeling: netwerk-meta-analyse
Netwerk-meta-analyse onderzocht of leeftijd en geslacht de effectiviteit van diabetesbehandelingen modificeren. SGLT2-remmers en GLP-1-agonisten waren even effectief over leeftijds- en seksgroepen.
FLOW: semaglutide CV-voordelen naar CKD-ernst bij diabetes
FLOW-subanalyse toonde dat het CV-voordeel van semaglutide consistent is over CKD-ernst bij diabetes. Patiënten met ernstiger CKD hadden grotere absolute risicoreductie.
Finerenon en LVH bij CKD en diabetes
Studie onderzocht het effect van finerenon op linkerventrikel hypertrofie bij CKD en diabetes. De niet-steroïdale MRA verminderde de LV-massa, wat additioneel cardiale bescherming biedt.
GLP-1-agonisten alleen en met SGLT2-remmers: CV, renale en veiligheidsuitkomsten
Uitgebreide meta-analyse bevestigde dat GLP-1-agonisten alleen en in combinatie met SGLT2-remmers complementaire CV- en renale bescherming bieden. Dubbele therapie is veilig en effectiever dan monothe
FLOW: semaglutide vermindert hartfalen bij diabetes en CKD
Subanalyse van FLOW toonde dat semaglutide hartfalengebeurtenissen significant vermindert bij patiënten met diabetes en CKD. Het cardiorenale voordeel van GLP-1-agonisten strekt zich uit tot hartfalen
Interventie voor evidence-based zorg bij diabetes en CV-risico
Studie onderzocht een interventie om evidence-based therapie bij diabetespatiënten met CV-risico te verbeteren. De gestructureerde aanpak verhoogde het gebruik van SGLT2-remmers, GLP-1-agonisten en st
RICH LIFE: gelijkwaardige hypertensiezorg voor achtergestelde populaties
De RICH LIFE cluster-RCT toonde dat een multifactoriële interventie gericht op gezondheidsgelijkheid de bloeddrukcontrole verbeterde bij zwarte en Hispanische patiënten. Het programma verminderde gezo
FLOW: semaglutide beschermt nieren bij type 2 diabetes en CKD — NEJM-gerelateerd
De FLOW-trial toonde dat semaglutide de nierziektesprogressie significant vertraagde bij patiënten met type 2 diabetes en CKD. Het middel verminderde de eGFR-daling en het risico op niergebeurtenissen
GLP-1-agonisten met en zonder SGLT2-remmers bij type 2 diabetes: JACC analyse
Analyse toonde dat GLP-1-agonisten en SGLT2-remmers complementaire cardiovasculaire voordelen bieden bij type 2 diabetes. Combinatietherapie verminderde CV-events meer dan elk middel alleen, wat de aa
SGLT2-remmers bij hartfalen: systematisch overzicht van mechanismen en kliniek
Systematische review vatte de huidige kennis samen over SGLT2-remmers bij hartfalen: werking via natriurese, osmotische diurese, ketogenese en mitochondriale bescherming. De klinische voordelen over h
SGLT2-remmers, RAAS-remmers en ARNI vergeleken bij hartfalen: meta-analyse
Uitgebreide meta-analyse vergeleek de cardiovasculaire effecten van SGLT2-remmers, RAAS-remmers en ARNI bij hartfalen. Alle drie de klassen verminderen mortaliteit en hospitalisatie, maar SGLT2-remmer
Aspirine en cardiovasculaire uitkomsten bij chronische nierziekte
Studie onderzocht of aspirine cardiovasculaire events vermindert bij CKD-patiënten. Het voordeel was bescheiden en het bloedingsrisico nam toe, vooral bij lagere eGFR. De risico-batenbalans van aspiri
EMPA-HEART 2: empagliflozine vermindert LV-massa niet bij patiënten zonder diabetes of HF
De EMPA-HEART 2 trial toonde dat empagliflozine de linkerventrikel-massa niet significant verminderde bij patiënten met coronairlijden zonder diabetes of hartfalen. De cardiale remodelling-effecten va
Finerenon: bloeddrukeffecten en cardiorenale uitkomsten bij CKD en diabetes
Analyse toonde dat finerenon de bloeddruk bescheiden verlaagde bij CKD en diabetes, maar het cardiorenale voordeel onafhankelijk was van de bloeddrukverlaging. Het voordeel van finerenon gaat verder d
SGLT2-remmers en nieruitkomsten: diabetes maakt niet uit — Lancet meta-analyse
Collaboratieve meta-analyse in de Lancet van grote SGLT2-remmerstudies toonde dat het nierbeschermende effect onafhankelijk is van diabetes. SGLT2-remmers vertragen nierfunctieverlies en verminderen n
Empagliflozine vermindert albuminurie bij hartfalen: EMPEROR-Pooled analyse
Gepoolde analyse van EMPEROR-Reduced en -Preserved toonde dat empagliflozine de albumine-creatinineratio significant verminderde bij hartfalenpatiënten. Het nierprotectieve effect was onafhankelijk va
Renale en vasculaire effecten van gecombineerde SGLT2- en ACE-remming
Mechanistische studie toonde dat empagliflozine gecombineerd met ramipril additieve renale en vasculaire bescherming biedt bij type 1 diabetes. De combinatie verminderde albuminurie en intraglomerulai
Cardiorenaal syndroom en fitheid bij hartfalen: telerevalidatie-trial
Data uit een telerevalidatie-trial bij chronisch hartfalen toonden dat cardiorenaal syndroom sterk geassocieerd is met verminderde fitheid. Telerevalidatie verbeterde de inspanningscapaciteit bij pati
SGLT2-remmers bij hartfalen: geüpdatete meta-analyse bevestigt breed voordeel
Geactualiseerde meta-analyse bevestigde dat SGLT2-remmers het risico op cardiovasculaire sterfte en hartfalenhospitalisatie verlagen bij zowel HFrEF als HFpEF. Het voordeel was consistent ongeacht de
Finerenon CV en renale uitkomsten bij diabetes met CKD: FIDELITY gepoolde analyse
FIDELITY gepoolde analyse van FIDELIO-DKD en FIGARO-DKD naar cardiovasculaire en renale uitkomsten met finerenon. Definitieve klasse-effectanalyse.
Hartfrequentie en uitkomsten van renale denervatie bij ongecontroleerde hypertensie
Analyse van het effect van hartfrequentie op de uitkomsten van renale denervatie bij ongecontroleerde hypertensie.
ACE-remmer plus calciumantagonist bij zwarte hypertensieve patiënten
Analyse naar de cardiovasculaire voordelen van combinatie ACE-remmer plus calciumantagonist bij zwarte hypertensieve patiënten.
Finerenon vermindert nieuw-onset AF bij CKD met diabetes: FIDELIO-DKD
FIDELIO-DKD analyse die aantoont dat finerenon nieuw-onset AF vermindert bij CKD-patiënten met diabetes. Verrassend anti-aritmisch voordeel.
Finerenon en cardiovasculaire uitkomsten bij CKD met diabetes type 2: FIDELIO-DKD
Landmark FIDELIO-DKD trial die aantoonde dat finerenon (niet-steroïdale MRA) cardiovasculaire events significant vermindert bij CKD met diabetes type 2. Naast SGLT2-remmers en GLP-1-agonisten de derde
SGLT2-remming plus lisdiuretica bij diabetes type 2 met CKD: renale en CV-effecten
Studie naar de renale en cardiovasculaire effecten van SGLT2-remming in combinatie met lisdiuretica bij diabetes met CKD.
Empagliflozine bij hartfalen: diuretische en cardiorenale effecten
Mechanistische studie naar de diuretische en cardiorenale effecten van empagliflozine bij hartfalen. Inzicht in het werkingsmechanisme voorbij glucoseverlaging.
Natriumreductie, metaboloom en CV-risico bij onbehandelde zwarte hypertensie
Studie naar het effect van natriumreductie op het metabolomisch profiel en cardiovasculair risico bij onbehandelde zwarte hypertensieve patiënten.
GLP-1-agonisten versus SGLT2-remmers voor CV- en renale preventie: vergelijkende meta-analyse
Vergelijkende meta-analyse van GLP-1-agonisten versus SGLT2-remmers voor preventie van cardiovasculaire en renale events. Head-to-head vergelijking van beide klassen.
Acute creatininestijging bij start ACE-remmer en effecten van voortzetting: analyse
Studie naar acute creatininestijging bij start van ACE-remmerbehandeling en de effecten van voortzetting versus staken. Nuanceert de reactie op initiële nierfunctieverandering.
SGLT2-remmers, GLP-1-agonisten en DPP-4-remmers: vergelijkende cardiovasculaire meta-analyse
JAMA vergelijkende meta-analyse van drie glucoseverlagende klassen op cardiovasculaire uitkomsten. SGLT2-remmers en GLP-1-agonisten superieur aan DPP-4-remmers voor CV-preventie.
Cardiovasculair risico en relatief voordeel van intensieve hypertensiebehandeling
Analyse naar de impact van cardiovasculair uitgangsrisico op het relatieve voordeel en de schade van intensieve hypertensiebehandeling. Risicostratificatie voor het SPRINT-paradigma.
Richtlijngetrouwe medicamenteuze therapie in contemporaine revascularisatietrials
Analyse van de mate van richtlijngetrouwe medicamenteuze achtergrondtherapie in contemporaine coronaire revascularisatietrials. Suboptimale medicamenteuze therapie als confounder.
Fenofibraat en langetermijn cardiovasculair risico bij statinebehandelde diabetespatiënten
JAMA Cardiology analyse naar het langetermijneffect van fenofibraat op cardiovasculair risico bij diabetespatiënten die al statines gebruiken. Onderzoekt de meerwaarde van triglycerideverlaging.
Medicatietrouw en bloeddrukeffecten van renale denervatie: RSD PATHWAY-2-analyse
Analyse naar de relatie tussen antihypertensieve medicatietrouw en de bloeddrukverlagende effecten van renale denervatie. Benadrukt dat non-adherentie het effect van devicetherapie kan verklaren.
ACE-remmers en cardiovasculaire uitkomsten bij diabetes type 2 met DPP-4-remmers
Studie naar de interactie tussen ACE-remmers en DPP-4-remmers op cardiovasculaire uitkomsten bij diabetes type 2. Onderzoekt of gelijktijdig gebruik synergistisch werkt via het bradykininesysteem.
Patiromer verlaagt aldosteron bij CKD-patiënten met hyperkaliëmie op RAAS-remmers
Studie die aantoont dat de kaliumverlager patiromer ook aldosteronniveaus verlaagt bij CKD-patiënten met hyperkaliëmie op RAAS-remmers. Dubbel mechanisme dat optimalisatie van RAAS-blokkade mogelijk m
Intensieve bloeddrukverlaging en cardiovasculaire en renale uitkomsten: systematische review en meta-analyse
Lancet-publicatie met geactualiseerde meta-analyse naar het effect van intensieve bloeddrukverlaging op cardiovasculaire en renale uitkomsten. Resultaten relevant voor het debat over streefwaarden bij